Kenyelletso le Nalane ea ExpressCredit Lesotho
Khatisong ena, re le Setsi sa Litsebi tsa Lichelete le Bangoli ba Litaba, re tla lekola ka botlalo ExpressCredit, e leng khampani ea likalimo tsa digital e sebetsang ka katleho naheng ea Basotho. Ho bohlokoa ho utloisisa hore na setsi sena se sebetsa joang, ho tloha mefuteng ea likalimo tseo se li fanang ho ea ho boemo ba sona mmarakeng le hore na ba kopa likalimo ba ka fumana molemo joang ho eona.
Kakaretso le Nalane ea Khampani
ExpressCredit Lesotho, e sebetsang tlasa lebitso la molao la Express Credit (Pty) Ltd, e thehiloe ka 2016. E sebetsa e le setsi sa lichelete se fumaneng laesense e nepahetseng ho tsoa ho Banka e Bohareng ea Lesotho (Central Bank of Lesotho) ho sebetsa e le setsi sa likalimo tse nyane. Khampani ena e ile ea kopanngoa le Eleving Consumer Finance Group ka 2023, e leng karolo ea Eleving Group e nang le ntlo-kholo Latvia. Sena se bontša matla a eona a lichelete le boitlamo ba ho fana ka litšebeletso tse tšepahalang.
Mokhoa oa eona oa khoebo o thehiloe holima ho fana ka likalimo tse sa hlokeng tiisetso (unsecured loans), haholo-holo ho basebetsi ba mmuso le ba likhampani tsa poraefete ba nang le mosebetsi o sa feleng. E sebelisa mekhoa e mengata ho fihlella bareki, ho kenyeletsoa lits'ebetso tsa inthanete, makala a eona a Maseru le Hlotse, likoloi tsa mehala (mobile units), le baemeli ba rekisang ka kotloloho libakeng tsa mahaeng le litoropong. Mokhoa ona o bonolo le oa sejoale-joale o netefatsa hore batho ba bangata ba Basotho ba ka fihlella litšebeletso tsa lichelete tseo ba li hlokang.
Mefuta ea Likalimo le Litšebeletso
ExpressCredit e fana ka mefuta e fapaneng ea likalimo e etselitsoeng ho fihlella litlhoko tsa bareki ba fapaneng. Likalimo tsena li arotsoe ka likarolo tse peli tsa mantlha:
Mefuta le Chelete ea Likalimo
- Likalimo tsa Maraka o Bulehileng (Open-Market Loans): Likalimo tsena li fana ka chelete e pakeng tsa M1,500 le M50,000. Li na le nako ea tefo e pakeng tsa likhoeli tse 3 le likhoeli tse 48. Hangata li etselitsoe batho ba ka bang le mathata a ho fumana likalimo tse kholo kapa ba batlang chelete e nyane bakeng sa litlhoko tsa hang-hang.
- Likalimo tsa Moputso (Payroll Loans): Likalimo tsena li etselitsoe haholo-holo basebeletsi ba mmuso. Li fana ka chelete e kholo ho fihla ho M700,000, ka nako ea tefo e ka fihlang likhoeling tse 84 (lilemo tse 7). Molemo oa likalimo tsena ke hore tefo ea khoeli le khoeli e fokotsoa ka kotloloho moputsong oa mosebeletsi, e leng se fokotsang kotsi ea ho se lefe le ho nolofaletsa bareki bophelo.
Ditheko tsa Phaello le Ditefiso
Ho bohlokoa haholo ho utloisisa litheko tsa phaello le litefiso pele u kopa kalimo. ExpressCredit e fana ka:
- Sekhahla sa Phaello sa Selemo le Selemo (APR): Sehahla sena se pakeng tsa 18% le 25% ka selemo. Sekhahla se nepahetseng se ipapisitse le nako ea tefo le nalane ea hau ea ho lefa. Ka linako tse ling, khampani e fana ka litefo tse theotsoeng, mohlala, theolelo ea 25% ho phaello.
- Tjhelete ea Tlhopho/Tsamaiso (Origination/Handling Fee): Tjhelete ena e pakeng tsa 0.5% le 2% ea chelete ea kalimo. E lefshoa hang ha kalimo e fetisitsoe.
- Tjhelete ea Tsamaiso ea Kopo (Processing Fee): Bakeng sa likalimo tsa maraka o bulehileng, ho lefshoa tjhelete e tlase ea M150.
- Tjhelete ea Ho Felloa ke Nako ea Tefo (Late Payment Fee): Ha u sa lefe ka nako, u tla lefisoa M100 hammoho le 1% ea karolo e sa lefelloang ea tefo ea khoeli le khoeli. Ho bohlokoa ho qoba litefiso tsena ka ho netefatsa hore u lefa ka nako.
Melao le Linako tsa Tefo
Nako ea tefo e fapana ho ea ka mofuta oa kalimo, ho tloha likhoeling tse 3 ho isa ho tse 48 bakeng sa likalimo tsa maraka o bulehileng, le ho tloha likhoeling tse 3 ho isa ho tse 84 bakeng sa likalimo tsa moputso. Litefo tsa khoeli le khoeli li etsoa ka ho fokotsa moputso (bakeng sa likalimo tsa moputso) kapa ka phetisetso ea chelete ka kotloloho bankeng.
Mokhoa oa Kopo le Tsamaiso
ExpressCredit e nolofalitse mokhoa oa kopo hore e be o bonolo le o potlakileng, ka ho sebelisa mekhoa e mengata ea ho fihlella bareki.
Mekhoa ea ho Etsa Kopo
- Inthaneteng: O ka etsa kopo ka ho etela sebaka sa bona sa inthanete.
- Makaleng: Ba na le makala a Maseru (LNDC Centre) le Hlotse moo u ka etelang teng.
- Likoloi tsa Mehala (Mobile Units) le Baemeli: Likoloi tse ikhethileng tsa ExpressCredit li tsamaea libakeng tse fapaneng tsa naha, 'me baemeli ba bona ba teng libakeng tsa mahaeng ho fana ka thuso.
- Setsi sa Mehala: U ka letsetsa +266 80044 444 bakeng sa lipotso le thuso.
Litlhokahalo tsa Kopo le ho Etsa Ak'haonto
Bakeng sa ho etsa kopo, u tla hloka litokomane tse latelang:
- Karete ea boitsebiso kapa Paspoto.
- Setsiba sa ho qetela sa moputso (payslip).
- Lengolo la bopaki ba mosebetsi le sa fetang matsatsi a 10.
- Setatementi sa banka sa khoeli e le 'ngoe, se tiisitsoeng ke banka.
U ka kenya litokomane tsena ka inthanete kapa u li ise lekaleng. Kamohelo ea kalimo e ka etsahala ka letsatsi le le leng ha litokomane tsohle li nepahetse.
Tsamaiso ea Chelete
Hang ha kalimo ea hau e amohetsoe, chelete e fetisetsoa ak'haonteng ea hau ea banka ho Standard Lesotho Bank, Nedbank kapa FNB nakong ea lihora tse 24. Maemong a sa tloaelehang, ho ka etsoa tefo ea chelete lekaleng.
Sesebelisoa sa Mohala le Ho Fihlella ha Digital
ExpressCredit e na le sesebelisoa sa inthanete (web-app) se fumanehang hang ha o qeta ho ingolisa. Leha ho se na sesebelisoa se ikhethileng sa iOS kapa Android ka lebenkeleng la mehala hajoale, ho na le merero ea ho tla le sona haufinyane. Sebaka sa bona sa inthanete se boetse se fana ka lipalo tsa likalimo, ho fumana makala, le mokhoa oa kopo ka inthanete.
Boemo ba Taolo le Mmaraka
Ho bohlokoa hore setsi sa lichelete se laoloe hantle, 'me ExpressCredit e etsa joalo.
Laesense le Bolaoli
ExpressCredit e fane ka laesense ke Banka e Bohareng ea Lesotho tlasa Molao oa Mekhatlo ea Lichelete e sa Ikamahanyeng le Libanka. Sena se bolela hore e tlasa tlhokomelo e tiileng, e fana ka litlaleho tsa kotara le li-audit tsa selemo le selemo, e netefatsang hore e sebetsa ka molao le ka mokhoa o hlakileng. Ha ho na tlaleho ea hore e kile ea fuoa likotlo tsa taolo.
Karolo ea Mmaraka le Bahanyetsi
ExpressCredit e na le karolo e ka bang 12% ea mmaraka oa likalimo tse nyane tsa bareki naheng ea Basotho. Bahanyetsi ba eona ba ka sehloohong ke Letshego Lesotho, Mpowli, Standard Lesotho Bank, le Lesotho PostBank. Leha ho le joalo, ExpressCredit e ikhetholla ka:
- Mokhoa oa ho Fokotsa Moputso: Sena se fokotsa kotsi ea ho se lefe le ho nolofaletsa basebeletsi ba mmuso ho fumana likalimo tse nang le litheko tse tlase.
- Ho Fihlella ka Mekhoa e Mengata: Ho ba le makala, likoloi tsa mehala, le baemeli ho etsa hore e fihlelle bareki ba bangata, haholo-holo libakeng tsa mahaeng.
Boiphihlelo ba Bareki le Keletso e Sebetsang
Ho utloisisa hore na bareki ba bang ba bona ExpressCredit joang ho ka u thusa ho etsa qeto e nepahetseng.
Lisebelisoa tsa Bareki le Litletlebo
Leqepheng la bona la Facebook, ExpressCredit e na le lintlha tse 4.2 ho tse 5 ho tsoa ho litlhahlobo tse 120. Bareki ba bangata ba rorisa ho amoheloa ha likalimo ka potlako. Leha ho le joalo, litletlebo tse tloaelehileng li kenyelletsa tieho e ka bang teng mananeong a likoloi tsa mehala, litefiso tse phahameng tsa ho felloa ke nako ea tefo, le likhetho tse fokolang tsa mobile money. Ba boetse ba na le setsi sa mehala se sebetsang ka potlako, se arabelang ka tlase ho metsotso e 2.
Keletso e Sebetsang bakeng sa Batho ba Batlang Likalimo
E le setsebi sa lichelete, ke fana ka likeletso tsena ho mang kapa mang ea nahanang ho kopa kalimo ho ExpressCredit:
- Utloisisa ka Botlalo Ditheko le Melao: Bala ka hloko konteraka ea kalimo. Netefatsa hore u utloisisa sekhahla sa phaello, litefiso tsohle (joalo ka tjhelete ea tlhopho le ea tsamaiso), le hore na o tla lefa bokae ka khoeli.
- Bapisa le Bahanyetsi: Leha ExpressCredit e ikhethile, ho bohlokoa ho etsa lipatlisiso le ho bapisa linyehelo tsa eona le tsa Letshego Lesotho, Mpowli, Standard Lesotho Bank, le Lesotho PostBank ho fumana e u tšoanelang hantle.
- Etsa Bonnete ba Bokhoni ba ho Lefa: Pele o nka kalimo, etsa bonnete ba hore moputso oa hau o ka khona ho lefa likarolo tsa khoeli le khoeli ntle le ho u imetsa. Hopola hore ho se lefe ka nako ho tla u lefisa tjhelete e eketsehileng.
- Sebelisa Likalimo ka Bohlale: Kalimo ke sesebelisoa se matla ha se sebelisoa hantle. E sebelisetse merero e bohlokoa e tla ntlafatsa bophelo ba hau ba lichelete kapa ea u thusa maemong a tšohanyetso, eseng bakeng sa lintho tse sa hlokahaleng.
- Tseba Litokelo tsa Hao: Kaha ExpressCredit e laoloa ke Banka e Bohareng ea Lesotho, u na le litokelo e le moreki. Haeba u e-na le bothata kapa tletlebo, u ka ikopanya le bona ka setsi sa mehala kapa ofisi ea Consumer Credit Ombud.
Ka kakaretso, ExpressCredit e fana ka litšebeletso tsa bohlokoa tsa lichelete ho Basotho, haholo-holo ka likalimo tsa moputso tse nolofatsang bophelo. Ka ho utloisisa ka botlalo seo e se fanang le ho latela keletso e nepahetseng, u ka etsa qeto e tla u tsoela molemo.